Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Powered By | blogger widgets

Χριστουγεννιάτικο δέντρο και καραβάκι


Δύο έθιμα ελληνικής προέλευσης


Tο στολισμένο με πολύχρωμα παιχνίδια και φωτάκια έλατο, κλείνει μέσα του όλη την ουσία των Χριστουγέννων. Όλοι μας, όταν ανατρέξουμε στη μνήμη μας, θα βρούμε αναμνήσεις κάποιου δέντρου στολισμένου τις Άγιες αυτές Μέρες, σε όποια ηλικία κι αν βρισκόμαστε σήμερα. Μπορεί τα χριστουγεννιάτικα δέντρα των παιδικών μας χρόνων, να μη μοιάζουν με τα σημερινά, ήταν όμως στολισμένα με κάποιο τρόπο. Ας δούμε όμως, πώς έφτασε αυτό το έθιμο στη σημερινή του έκταση.


Μια  παράδοση θέλει τον Μαρτίνο Λούθηρο, ως εκείνον που καθιέρωσε τον στολισμό του δέντρου. Ο Μ. Λούθηρος περπατώντας τη νύχτα στο δάσος και βλέποντας τα αστέρια να λάμπουν μέσα από τα κλαδιά των δέντρων, συνέλαβε την ιδέα να τοποθετήσει ένα φωτεινό δέντρο στο σπίτι του, το οποίο θα απεικόνιζε τον έναστρο ουρανό, τη βραδιά που γεννήθηκε ο Χριστός. Έτσι τοποθετήθηκε και το Αστέρι στην κορυφή, συμβολίζοντας το άστρο της Βηθλεέμ.
Σύμφωνα με τον καθηγητή της Χριστιανικής Αρχαιολογίας κ. Κώστα Καλογύρη, ένα συριακό κείμενο, που υπάρχει σε χειρόγραφο στο Βρετανικό Μουσείο, δηλώνει την ανατολίτικη προέλευση του εθίμου. Το κείμενο αναφέρεται στο ναό, που έχτισε το 1512 ο Αναστάσιος ο Α΄, στα βόρεια της Συρίας και στον οποίο υπήρχαν δύο μεγάλα ορειχάλκινα δέντρα.

Στα χρόνια του Βυζαντίου, ο αυτοκράτορας Μιχαήλ ο Γ΄, μια παραμονή Χριστουγέννων, διέταξε τους ανθρώπους του να τοποθετήσουν ένα μεγάλο έλατο στην πλατεία των ανακτόρων. Στη συνέχεια ο ίδιος κρέμασε στα κλαδιά του μεγάλα κεριά, πολύ χοντρά, σε διάφορα χρώματα (κόκκινα, κίτρινα, άσπρα), τα οποία τα άναψε τη στιγμή, που οι καμπάνες καλούσαν τους πιστούς στην εκκλησία. Το δέντρο με τα αναμμένα κεριά, αποτέλεσε ένα εξαιρετικό θέαμα, για όσους περνούσαν από το σημείο εκεί, ενθουσιάζοντας τόσο πολύ τον κόσμο, που την επόμενη χρονιά, αρκετοί άρχοντες του Βυζαντίου, επανέλαβαν το σκηνικό αυτό, όχι όμως στις αυλές τους αλλά, μέσα στα σπίτια τους. Με τα χρόνια, γενικεύτηκε στη συνείδηση του λαού και έμεινε ως έθιμο. Αυτό (το έθιμο) το πήραν μαζί τους, οι Σταυροφόροι που κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη, μαζί με το θρησκευτικό πλούτο που άρπαξαν από την Αγιά Σοφιά, μεταφέροντάς το έτσι στις πατρίδες τους. Η άλωση της Κωνσταντινούπολης έκανε τους έλληνες να ξεχάσουν τη συνήθεια αυτή, σ’ όλη τη διάρκεια της τουρκικής τυραννίας. Όχι όμως και η υπόλοιπη Ευρώπη, που τη συνέχισε χωρίς να θυμάται την προέλευσή της.

Στη νεώτερη Ελλάδα το χριστουγεννιάτικο δέντρο κάνει την εμφάνισή του την εποχή του Όθωνα, όταν οι ακόλουθοί του έφεραν μαζί τους και το έθιμο, αγνοώντας ότι μάλλον το επιστρέφουν στον τόπο καταγωγής του, αφού η Αθήνα ήταν επαρχία της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Έτσι «ξαναμπαίνει» στη ζωή των ελλήνων το χριστουγεννιάτικο δέντρο.
Πρόδρομος του μπορεί να χαρακτηριστεί η συνήθεια πολλών ανθρώπων στην ελληνική ύπαιθρο, που τις ημέρες αυτές στόλιζε με καρπούς, κυρίως ρόδια για ευημερία και καλοτυχία, κλαδιά δέντρων αειθαλών και τα τοποθετούσε στις πόρτες των σπιτιών.



Η νησιωτική Ελλάδα παρ’ όλα αυτά είχε το έθιμο του στολισμένου καραβιού, σαν σύμβολο της θάλασσας που «έτρεφε» τους νησιώτες. Μ’ αυτό στα χέρια τους (το στολισμένο καράβι) τα παιδιά στα νησιά και τις παραθαλάσσιες περιοχές της πατρίδας μας, έλεγαν τα κάλαντα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Έθιμο πανάρχαιο κι αυτό, που μαζί με τα γλυκίσματα, τα χριστουγεννιάτικα τραγούδια και τη θεία λειτουργία σηματοδοτούσαν τις γιορτές των Αγίων αυτών Ημερών. 

Ο δημιουργικός νους των παιδιών, «γέννησε» το καραβάκι που αρχικά τα συντρόφευε στα παιχνίδια τους και αργότερα στα κάλαντα των γιορτών του δωδεκαήμερου, αποτελώντας και ένα είδος τιμής και καλωσορίσματος στους ναυτικούς που επέστρεφαν αυτές τις μέρες στην πατρίδα τους. Το συναντούσαμε μάλιστα μέχρι και πριν από πενήντα χρόνια σε πολλά σπίτια, αλλά και χέρια παιδιών που λέγανε τα κάλαντα σε πολλά νησιά του τόπου μας.

Η Χίος που είναι ένα κατεξοχήν ναυτικό νησί, διατηρεί αυτό το έθιμο μέχρι σήμερα. Μάλιστα ομάδες ατόμων που εκπροσωπούν τις συνοικίες της πρωτεύουσας του νησιού, κατασκευάζουν απομιμήσεις εμπορικών και πολεμικών πλοίων τα οποία φτιάχνονται με ιδιαίτερη προσοχή και φροντίδα την Πρωτοχρονιά. Το μέγεθος των πλοίων μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 5,5 μέτρα και παρ’ όλο που δίνεται χρηματικό έπαθλο στο καλύτερο, αυτό που έχει σημασία για όσους λαμβάνουν μέρος σ’ αυτό τον διαγωνισμό, είναι η διατήρηση των εθίμων και της ελληνικότητάς τους.

Όποια λοιπόν κι αν είναι η παράδοση που θέλει ο καθένας από μας να ακολουθήσει, εκείνο που χρειάζεται να θυμόμαστε είναι η σημασία και ο συμβολισμός του εθίμου που διατηρούμε και να τη μεταφέρουμε και στις νεώτερες γενιές.


πηγή πληροφοριών: wikipedia.org

Σχόλια

  1. Μπράβο στον Μαρτινο Λουθηρο!
    Δεν το ήξερα αυτο!
    Οπως και να εχει τα Χριστούγεννα ειναι η πιο όμορφη γιορτή του χρόνου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αλήθεια είναι! Ξυπνά την τρυφερότητα και την παιδικότητα ακόμα και στους πιο ..."ενήλικες"...!

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Πείτε μας τη γνώμη σας αφού πρώτα διαβάσετε την "Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων" του blog μας που θα βρείτε στην κεντρική μπάρα στο πάνω μέρος της σελίδας.

Μπορεί να σας ενδιαφέρουν επίσης...

Χάρτινα καράβια…

Χάρτινα μικρά καράβια υψώνονται στον ουρανό Σε κόκκινο μπαλόνι κρεμασμένα ταξίδι κάνουν στο κενό
Μικρό χεράκι παιδικό, τα φτάνει και τα κρατάει τρυφερά Μ’ ατέλειωτη αγάπη τα τυλίγει και τα φυλάει στην καρδιά
Περνούν οι άνοιξες, τα καλοκαίρια τα ηλιοτρόπια ανθούν Κι εκεί στους κάμπους τους φωτισμένους τα χάρτινα καράβια αγκυροβολούν
Φιλία, τα ονόμασαν οι σοφοί του κόσμου αγάπη, τα ονομάζουν οι ταπεινοί λιμάνι απάγκιο οι ναυαγισμένοι στεριά ανθισμένη οι ορφανοί
Κι εγώ κοιτώ τα δυο σου μάτια και σε θυμάμαι από παιδί να βρίσκεσαι πάντα κοντά μου Φίλη, αδερφή παντοτινή!...
...
Το ποίημα αυτό συμμετείχε στο 17ο Συμπόσιο Ποίησης  που οργανώνει η αγαπημένη φίλη Αριστέα στο blog της "Η ζωή είναι ωραία"





Πασχαλινή διακόσμηση με σπάγκο

Μια εύκολη πασχαλινή κατασκευή, που θα δώσει εορταστικό αέρα στη διακόσμηση του σπιτιού, σας προτείνω σήμερα. Με απλά υλικά, χωρίς ιδιαίτερα έξοδα και κόπο, μπορείτε να τη φτιάξετε γρήγορα και να αποτελέσει και ένα ξεχωριστό χειροποίητο δώρο, αν το επιθυμείτε.
Τα υλικά που χρειάζεστε είναι: Σπάγκος σε φυσικό και λευκό χρώμαΚόλλα κρυσταλλιζέ2 μπαλόνια και ψαλίδι Για τη διακόσμηση τους:
ΧόρτοΨεύτικα αυγουλάκια σε χρώμα της επιλογής σας
Πώς θα τη φτιάξετε
Φουσκώστε το μπαλόνι και στη συνέχεια βρέξτε το σπάγκο στην αραιωμένη κόλλα. Για να την αραιώσετε προσθέστε νερό, έτσι ώστε να γίνει αρκετά ρευστή για να μουλιάσει καλά ο σπάγκος. Καλύψτε με μεμβράνη το μπαλόνι και τυλίξτε το σπάγκο γύρω του φροντίζοντας να μοιραστεί ομοιόμορφα όπως κάνουμε με ένα κουβάρι. Αφήστε το να στεγνώσει καλά. 

Σπάστε το μπαλόνι και αφαιρέστε το από το εσωτερικό της μπάλας. Κόψτε με το ψαλίδι τη μπάλα σε σχήμα ζικ - ζακ για να θυμίζει σπασμένο αυγό. Γεμίστε το κάθε κομμάτι με το άχυρο και τα ψεύτικα αυγουλάκια κα…

Όνειρα σε σακίδιο…

-Τι κάνεις ξύπνιος τέτοια ώρα;… ρώτησε ξέροντας μέσα της την απάντηση - Δεν μπορώ να κοιμηθώ, όλα γυρίζουν στο κεφάλι μου!
Συχνοί οι διάλογοι αυτοί, σχεδόν καθημερινοί επαναλαμβάνονταν λες και διάβαζαν κάποιο σενάριο. Τόσο ίδιοι, τόσο απελπιστικά ίδιοι! Εκείνη, άνεργη περισσότερο από δύο χρόνια και κείνος, με μειωμένο κάθε λίγο μισθό, έβλεπαν τη ζωή τους να χάνει κάθε προοπτική. Όλα τους τα όνειρα κλείστηκαν σ’ ένα άδειο βιβλιάριο Τραπέζης κι ας ήταν τόσο νέοι!  -Θα φτιάξω καφέ, μη σηκωθείς!... την καθησύχασε φιλώντας τη τρυφερά στο μέτωπο Δυο δόσεις καφέ έχει ακόμα, σκέφτηκε όπως έπινε την πρώτη γουλιά… δεν πάει άλλο, πρέπει να βρω μια λύση…
Παιδί ελλήνων μεταναστών γεννημένο σε μια πλούσια χώρα, ήρθε στην Ελλάδα πριν ακόμα πάει σχολείο, αφού οι γονείς του νοστάλγησαν την πατρίδα! Λίγα χρόνια αργότερα σκοτώθηκαν πιασμένοι χέρι - χέρι σ’ένα φοβερό δυστύχημα αφήνοντάς τον -παρηγοριά και ευθύνη - στον παππού και τη γιαγιά. Η πατρίδα των γονιών του έγινε πατρίδα του και το πονεμένο από το θάν…

Οι Encardia τραγουδούν για τη ζωή...

Με τον τίτλο "ΕυβοϊκόS.O.S. - Αττική S.O.S." οι Encardia δίνουν μια ξεχωριστή συναυλία την Παρασκευή 8/9/2017 στις 9:00 μ.μ. στο Λιμανάκι Νέας Μάκρης.
Πρόκειται για μια συναυλία διαμαρτυρίας ενάντια στα ΧΥΤΑ και την καταστροφή που προκαλούν στο περιβάλλον και την υγεία των κατοίκων.

Ενώ στην Ευρώπη έχει σταματήσει, τα τελευταία είκοσι χρόνια, η κατασκευή ΧΥΤΑ με τη Σουηδία να ανακυκλώνει το 99% των απορριμάτων, που παράγει και μόλις το 1% να καταλήγει σε χωματερή, εμείς στην Ελλάδα συνεχίζουμε όχι μόνο τη λειτουργία ΧΥΤΑ, αλλά κατασκευάζουμε και νέους καταστρέφοντας όλους τους εναπομείναντες πνεύμονες που τόσο απαραίτητοι μας είναι.

Στο Παρίσι με πληθυσμό που ξεπερνά αυτόν ολόκληρης της Ελλάδας, λειτουργούν μόνο δύο ΧΥΤΑ και το ποσοστό ανακύκλωσης φτάνει το 85%. Στη χώρα μας έχετε αναλογιστεί πόσοι ΧΥΤΑ λειτουργούν και πόσο επιβλαβείς είναι για το περιβάλλον και την υγεία μας; Και σα να μην έφτανε αυτό, εμείς κατασκευάζουμε κι άλλους και μάλιστα σε σημεία, που μόνο για χωμα…

Η μόδα στη δεκαετία του 1930

Όπως όλοι γνωρίζουμε η μόδα δεν εκφράζει μόνο την ανάγκη ανανέωσης της εξωτερικής εμφάνισης ανά εποχή. Επηρεάζεται άμεσα και από τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που επικρατούν. Έτσι, η οικονομική κρίση του 1929 είναι φυσικό να επηρεάσει και τη μόδα.

Η εικονική πραγματικότητα ζωντανεύει την Ακρόπολη του 5ου πΧ αιώνα στον "Ελληνικό Κόσμο"

Μια νέα διαδραστική παραγωγή εικονικής πραγματικότητας, στην αίθουσα "Θόλος" του Κέντρου Πολιτισμού "Ελληνικός Κόσμος", του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, μας υπόσχεται ένα ταξίδι στο χώρο, το χρόνο και την ιστορία, παρουσιάζοντας την Ακρόπολη του Χρυσού Αιώνα του Περικλή, έτσι όπως ήταν όταν δημιουργήθηκε.


Μια μαγική περιήγηση - ξενάγηση, όπου ο επισκέπτης μπορεί να δει με κάθε λεπτομέρεια όλα τα κτίρια, που βρίσκονταν στον "Ιερό Βράχο" στις πραγματικές τους διαστάσεις και έχει την ευκαιρία να θαυμάσει τόσο τον Παρθενώνα, το Ερεχθείο, το Ναό της Απτέρου Νίκης, τα Προπύλαια, όσο και τα αγάλματα στα φυσικά τους χρώματα και όχι μόνο.


Με τη βοήθεια του καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας Πάνου Βαλαβάνη, ομάδες ειδικών, ζωγράφοι 3Dmodelers, προγραμματιστές και αρχαιολόγοι δημιούργησαν ένα θέαμα μοναδικό που παρουσιάζει εκτός των παραπάνω, ναούς και αγάλματα που δεν διασώζονται ως τις μέρες μας, όπως το Αρρηφόριον, το Ιερό του Διός Πολιέως, το Ιερό της Αρτέμιδος Β…

Ο δικός μου ήρωας

Στη ζωή κάθε ανθρώπου υπάρχουν πρόσωπα που λειτουργούν σα φωτεινοί φάροι θαρρείς. Που σου δίνουν απλόχερα το φως τους χωρίς καν να το ζητήσεις και σε διδάσκουν χωρίς καν να το καταλάβεις. Για ένα τέτοιο άνθρωπο θέλω να σας μιλήσω.

Ήρθε στην Ελλάδα πρόσφυγας το '22 από το Δικελί της Μ. Ασίας μωρό στις φασκιές, στην αγκαλιά μιας χήρας μάνας. Παιδί πλούσιας οικογένειας στον τόπο που γεννήθηκε, μεγάλωσε φτωχικά, όπως τα περισσότερα προσφυγόπουλα, με πολλή αγάπη και φροντίδα και έμαθε από πολύ μικρός να κερδίζει το ψωμί του δουλεύοντας το ξύλο. Έφτιαχνε μ’ αυτό έπιπλα σκαλιστά, που στόλιζαν τα πλούσια σπίτια του νησιού που ζούσε. Αγαπούσε τα γράμματα κι ας μη κατάφερε να πάει στο Γυμνάσιο. Έπρεπε βλέπετε να δουλέψει… όμως τα βιβλία δεν του έλειψαν ποτέ. Αγόραζε, διάβαζε, στοίβαζε βιβλία παίρνοντας γνώσεις και καλλιέργεια, που θα ζήλευαν πολλοί μορφωμένοι και πάντα ονειρευόταν ένα καλύτερο κόσμο, πιο δίκαιο, πιο ανθρώπινο, πιο σοφό.
Έτσι κύλησαν τα χρόνια μέχρι τον πόλεμο του ’40 που τ…

Αντικουνουπικό χώρου με σπιτικά υλικά

Τα κουνούπια συνυφασμένα με το καλοκαίρι, μπορούν να καταστρέψουν τη διάθεσή μας τις ζεστές καλοκαιρινές βραδιές σε κλάσματα δευτερολέπτου. Τα χημικά αντικουνουπικά δημιουργούν σε πολλούς ανθρώπους δυσφορία με τη μυρωδιά τους (ειδικά τα φιδάκια, που είναι για εξωτερικούς χώρους), ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που τελειώνουν τη στιγμή που τα χρειαζόμαστε.


Ένα σχεδόν ανέξοδο αντικουνουπικό όμως, μπορεί να δώσει λύση και να κρατήσει μακριά κάθε ανεπιθύμητο ιπτάμενο επισκέπτη. Τα υλικά είναι απλά, υπάρχουν στα περισσότερα σπίτια, αλλά και αν κάτι σας λείπει, εύκολα μπορείτε να το προμηθευτείτε.
Δείτε τι χρειάζεστε για να το φτιάξετε:


Σε ένα γυάλινο βάζο βάλτε νερό και βυθίστε τρία κλωναράκια δεντρολίβανου, δύο φέτες λεμονιού, δύο φέτες lime και προσθέστε 10 σταγόνες αιθέριου έλαιου λεβάντας. Τέλος, τοποθετήστε ένα ρεσώ στην επιφάνεια και ανάψτε το! Αν θέλετε μπορείτε να προσθέσετε και ένα κλωναράκι λεβάντας και να τοποθετήσετε ρεσώ που επιπλέει, χωρίς αυτό να σημαίνει πως και τα απλά, δεν…