Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Powered By | blogger widgets

Χριστουγεννιάτικα έθιμα στα Επτάνησα

ΟΙ ΚΟΛΟΝΙΕΣ:
Στην Κεφαλονιά, καθώς και στα υπόλοιπα Επτάνησα, το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς, οι κάτοικοι του νησιού γεμάτοι χαρά για τον ερχομό του νέου χρόνου, κατεβαίνουν στους δρόμους κρατώντας μπουκάλια με κολόνιες και ραίνουν ο ένας τον άλλον τραγουδώντας: "Ήρθαμε με ρόδα και με ανθούς να σας ειπούμε χρόνους πολλούς" και ευλογώντας έτσι τον ερχομό του νέου έτους, ευχόμενοι μακροζωία και ευρωστία.
Η ευχή που ανταλλάσσουν για τον χρόνο που φεύγει είναι: "Καλή Αποκοπή", δηλαδή «με το καλό να αποχωριστούμε τον παλιό χρόνο».
Το πρωί της Πρωτοχρονιάς η μπάντα του δήμου περνάει από όλα τα σπίτια και τραγουδάει καντάδες και κάλαντα: "Πάλιν ακούσατε άρχοντες πάλι να σας ειπούμε, ότι και αύριον εστί ανάγκη να χαρούμε και να πανηγυρίζουμε Περιτομήν Κυρίου, την εορτή του Μάκαρος Μεγάλου Βασιλείου".




ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ:
Η παραμονή
Την παραμονή των Φώτων, στις 4.30 π.μ., αρχίζουν ο Όρθρος, οι Μεγάλες Ώρες, ο Εσπερινός των Θεοφανείων και η Θ. Λειτουργία του Μεγ. Βασιλείου. Όπως και την παραμονή των Χριστουγέννων, γίνεται μονοεκκλησία στην Μητρόπολη. Δηλαδή συγκεντρώνονται όλοι οι ιερείς της πόλης, χωρίς να λειτουργεί άλλη εκκλησία. Στο τέλος της Θ. Λειτουργίας τοποθετούν στη μέση της Εκκλησίας μια μεγάλη κολυμπήθρα και γίνεται ο Μέγας Αγιασμός. Από πολύ νωρίς έχουν πάει πολλοί Χριστιανοί για να αντλήσουν από το αγιασμένο νερό.
Τη μέρα αυτή «περπατάει ο Σταυρός». Οι ιερείς και οι διάκονοι χωρίζουν όλη την πόλη σε τετράγωνα και ο καθένας αγιάζει τα σπίτια και τα καταστήματα της περιοχής που του αναλογεί. Το ίδιο γίνεται και στα χωριά. Τον κάθε κληρικό συνοδεύει ένα παιδί, που κρατάει τον μαστραπά ή άλλο σκεύος που περιέχει τον αγιασμό. Ο παπάς μπαίνει στο σπίτι ψέλνοντας το «Εν Ιορδάνη» ή το «Επεφάνης σήμερον» και ραντίζει με την αγιαστούρα του, με αγιασμό, το σπίτι. Ο νοικοκύρης δίνει κατόπιν το σχετικό φιλοδώρημα στο παιδί που συνοδεύει τον παπά. Με απόφαση της Μητρόπολης, οι ιερείς δεν παίρνουν πλέον χρήματα στον αγιασμό.
O Αγιασμός των Θεοφανείων
Ανήμερα των Θεοφανείων, γίνεται με μεγάλη επισημότητα ο Αγιασμός σε όλες τις εκκλησίες, στο τέλος της Λειτουργίας, πάνω σε ειδικά στολισμένη εξέδρα. Ψέλνονται οι σχετικοί ύμνοι, διαβάζονται τα αναγνώσματα και οι καταπληκτικές ευχές του Αγίου Σωφρονίου, Πατριάρχου Ιεροσολύμων.
Όλοι οι πιστοί πηγαίνουν στην εκκλησία, κρατώντας ένα ποτήρι ή άλλο δοχείο για να βάλουν τον αγιασμό. Επιστρέφοντας στο σπίτι, αγιάζουν τα εικονίσματα, όσους δεν πήγαν στην εκκλησία, τους χώρους του σπιτιού, τους κήπους, τα ζώα και ύστερα φυλάνε τον αγιασμό στα εικονίσματα. Προσοχή όμως! Για να φυλάξει κανείς τον αγιασμό στα εικονίσματα του σπιτιού, θα πρέπει να υπάρχει πάντοτε καντήλι αναμμένο στο σπίτι και η ζωή των ενοίκων να είναι χριστιανική. Ο αγιασμός, όσα χρόνια και να μείνει φυλαγμένος, διατηρείται με τη Χάρη του Θεού καθαρός και αναλλοίωτος.
Η αγιαστούρα
Η «αγιαστούρα» που κρατάει στα χέρια του ο παπάς είναι φτιαγμένη από δεντρολίβανο, μυρτιά και «φ(ου)στίνες» -μεγάλες κιτρινόασπρες βιολέτες. Συνηθίζεται να φυτεύουν την αγιαστούρα και οι λοιποί Χριστιανοί, δηλ. το κλαράκι που χρησιμοποίησαν για να ραντίσουν στα σπίτια τους και πάντοτε πιάνει.
Η κατάδυση του Τ. Σταυρού
Όταν τελειώσει η ακολουθία του Μεγ. Αγιασμού σε όλες τις ενορίες, οι ιερείς συγκεντρώνονται στην Μητρόπολη και με επικεφαλής τον Μητροπολίτη και τις αρχές, συνοδεία της Φιλαρμονικής και πλήθους πιστών, κατεβαίνουν στην προκυμαία της Λευκάδας για να γίνει η κατάδυση του Τ. Σταυρού. Γίνεται δέηση. Διαβάζει ο επίσκοπος το Ευαγγέλιο και ψέλνουν το «Εν Ιορδάνη» τρεις φορές. Τις πρώτες δύο φορές ο επίσκοπος ρίχνει στη θάλασσα τον Σταυρό, δεμένο από έναν σπάγκο. Στο τρίτο «Εν Ιοιρδάνη» τον ρίχνει ελεύθερο στη θάλασσα. Βουτάνε τότε νέα παιδιά στην παγωμένη θάλασσα και συναγωνίζονται ποιος θα φτάσει πρώτος τον Σταυρό. Όποιος ανασύρει τον Σταυρό, τον ασπάζεται, τον δίνει και στους άλλους να τον προσκυνήσουν και τον επιστρέφει στον επίσκοπο. Κατόπιν η πομπή επιστρέφει στη Μητρόπολη.
Παλιότερα, ο «νικητής» γύριζε σε όλα τα σπίτια και δεχόταν ευχές και φιλοδωρήματα. Επίσης, μέχρι το 1969 δεν έριχναν τον Σταυρό ελεύθερο στην θάλασσα, αλλά ο επίσκοπος είχε τον Σταυρό δεμένο σε ένα κοντάρι, το οποίο βύθιζε τρεις φορές στο νερό. Είναι η παλιά επτανησιακή τάξη, που τηρείται ακόμη στη Ζάκυνθο.


Τα πορτοκάλια
Με την τρίτη κατάδυση του Σταυρού, όλοι βουτάνε στη θάλασσα δυο-τρία πορτοκάλια δεμένα από έναν σπάγκο. Ύστερα, τα παίρνουν στο σπίτι τους για ευλογία και ένα από αυτά μένει για έναν ολόκληρο χρόνο στα «’κονίσματα» του σπιτιού, χωρίς να μουχλιάζει. Μαζεύει απ’ την πολυκαιρία, αλλά δεν μουχλιάζει. Τα πορτοκάλια αυτά, όταν έχει φουρτούνα, τα ρίχνουν στη θάλασσα για να ηρεμεί. Επίσης, πριν την τελετή της κατάδυσης του Τ. Σταυρού ρίχνουν στη θάλασσα τα παλιά πορτοκάλια.
Πρόκειται για έθιμο - κατάλοιπο της Ενετοκρατίας. Τότε, σύμφωνα με την παράδοση, τελούσαν τον καθιερωμένο Αγιασμό στη «Μεγάλη Βρύση» (υδραγωγείο της πόλης), κοντά στο Ναό της Ζωοδόχου Πηγής. Σ’ αυτήν την περιοχή υπήρχαν τα γεμάτα εσπεριδοειδή «Περιβόλια», κτήματα των πλουσίων γαιοκτημόνων. Σε αυτά οι πορτοκαλιές καλλιεργούνταν κατά προτεραιότητα. Οι ευγενείς, λοιπόν, θα είχαν μάλλον την πρώτη θέση πάνω στην εξέδρα, δίπλα στον επίσκοπο και αυτοί θα καθιέρωσαν το έθιμο των πορτοκαλιών, για να ευλογηθεί η παραγωγή τους. Το Δωδεκαήμερο τελειώνει με τα Θεοφάνεια, που είναι η δέκατη τρίτη μέρα των χριστουγεννιάτικων γιορτών. Και όπως λέει ο λαός μας: «Στις δώδεκα πρωτάγαση, στις δεκατρείς τα Φώτα».


Η «πουτρίδα» υπήρχε στο κεφαλλονίτικο τραπέζι, πολύ πριν τη... γαλοπούλα. Η συνταγή της «πουτρίδας» απλή: χοιρινό με «κάβολε» ή με «μάπα». Πίσω από τις δύο άγνωστες λέξεις κρύβονται αντίστοιχα το κουνουπίδι και το λάχανο. Την παραμονή των Χριστουγέννων η οικογένεια μαζευόταν γύρω από την εστία, τη φωτιά, συνήθως το τζάκι.
Κρατώντας την «Κουλούρα», το Χριστόψωμο, o αρχηγός του σπιτιού έριχνε λάδι ή κρασί στη φλόγα. Η σημειολογία ήταν σημαντική: αν η φωτιά φούντωνε, ήταν καλός οιωνός για το σπίτι, αν έσβηνε, κακός. Ύστερα το κάθε μέλος της οικογένειας τραβούσε ένα κομμάτι από την κουλούρα.
Στη Ζάκυνθο, κατά την ίδια τελετουργία, ο πατέρας της οικογένειας συνέδεε τα δυο αυτά αγαθά (κρασί-λάδι) με την αφθονία στο σπίτι, λέγοντας «όσο νερό έχει η θάλασσα τόσο κρασί και λάδι στο σπίτι μας».

(Πληροφορίες: Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις)

Σχόλια

Μπορεί να σας ενδιαφέρουν επίσης...

Χάρτινα καράβια…

Χάρτινα μικρά καράβια υψώνονται στον ουρανό Σε κόκκινο μπαλόνι κρεμασμένα ταξίδι κάνουν στο κενό
Μικρό χεράκι παιδικό, τα φτάνει και τα κρατάει τρυφερά Μ’ ατέλειωτη αγάπη τα τυλίγει και τα φυλάει στην καρδιά
Περνούν οι άνοιξες, τα καλοκαίρια τα ηλιοτρόπια ανθούν Κι εκεί στους κάμπους τους φωτισμένους τα χάρτινα καράβια αγκυροβολούν
Φιλία, τα ονόμασαν οι σοφοί του κόσμου αγάπη, τα ονομάζουν οι ταπεινοί λιμάνι απάγκιο οι ναυαγισμένοι στεριά ανθισμένη οι ορφανοί
Κι εγώ κοιτώ τα δυο σου μάτια και σε θυμάμαι από παιδί να βρίσκεσαι πάντα κοντά μου Φίλη, αδερφή παντοτινή!...
...
Το ποίημα αυτό συμμετείχε στο 17ο Συμπόσιο Ποίησης  που οργανώνει η αγαπημένη φίλη Αριστέα στο blog της "Η ζωή είναι ωραία"





Πασχαλινή διακόσμηση με σπάγκο

Μια εύκολη πασχαλινή κατασκευή, που θα δώσει εορταστικό αέρα στη διακόσμηση του σπιτιού, σας προτείνω σήμερα. Με απλά υλικά, χωρίς ιδιαίτερα έξοδα και κόπο, μπορείτε να τη φτιάξετε γρήγορα και να αποτελέσει και ένα ξεχωριστό χειροποίητο δώρο, αν το επιθυμείτε.
Τα υλικά που χρειάζεστε είναι: Σπάγκος σε φυσικό και λευκό χρώμαΚόλλα κρυσταλλιζέ2 μπαλόνια και ψαλίδι Για τη διακόσμηση τους:
ΧόρτοΨεύτικα αυγουλάκια σε χρώμα της επιλογής σας
Πώς θα τη φτιάξετε
Φουσκώστε το μπαλόνι και στη συνέχεια βρέξτε το σπάγκο στην αραιωμένη κόλλα. Για να την αραιώσετε προσθέστε νερό, έτσι ώστε να γίνει αρκετά ρευστή για να μουλιάσει καλά ο σπάγκος. Καλύψτε με μεμβράνη το μπαλόνι και τυλίξτε το σπάγκο γύρω του φροντίζοντας να μοιραστεί ομοιόμορφα όπως κάνουμε με ένα κουβάρι. Αφήστε το να στεγνώσει καλά. 

Σπάστε το μπαλόνι και αφαιρέστε το από το εσωτερικό της μπάλας. Κόψτε με το ψαλίδι τη μπάλα σε σχήμα ζικ - ζακ για να θυμίζει σπασμένο αυγό. Γεμίστε το κάθε κομμάτι με το άχυρο και τα ψεύτικα αυγουλάκια κα…

Όνειρα σε σακίδιο…

-Τι κάνεις ξύπνιος τέτοια ώρα;… ρώτησε ξέροντας μέσα της την απάντηση - Δεν μπορώ να κοιμηθώ, όλα γυρίζουν στο κεφάλι μου!
Συχνοί οι διάλογοι αυτοί, σχεδόν καθημερινοί επαναλαμβάνονταν λες και διάβαζαν κάποιο σενάριο. Τόσο ίδιοι, τόσο απελπιστικά ίδιοι! Εκείνη, άνεργη περισσότερο από δύο χρόνια και κείνος, με μειωμένο κάθε λίγο μισθό, έβλεπαν τη ζωή τους να χάνει κάθε προοπτική. Όλα τους τα όνειρα κλείστηκαν σ’ ένα άδειο βιβλιάριο Τραπέζης κι ας ήταν τόσο νέοι!  -Θα φτιάξω καφέ, μη σηκωθείς!... την καθησύχασε φιλώντας τη τρυφερά στο μέτωπο Δυο δόσεις καφέ έχει ακόμα, σκέφτηκε όπως έπινε την πρώτη γουλιά… δεν πάει άλλο, πρέπει να βρω μια λύση…
Παιδί ελλήνων μεταναστών γεννημένο σε μια πλούσια χώρα, ήρθε στην Ελλάδα πριν ακόμα πάει σχολείο, αφού οι γονείς του νοστάλγησαν την πατρίδα! Λίγα χρόνια αργότερα σκοτώθηκαν πιασμένοι χέρι - χέρι σ’ένα φοβερό δυστύχημα αφήνοντάς τον -παρηγοριά και ευθύνη - στον παππού και τη γιαγιά. Η πατρίδα των γονιών του έγινε πατρίδα του και το πονεμένο από το θάν…

Οι Encardia τραγουδούν για τη ζωή...

Με τον τίτλο "ΕυβοϊκόS.O.S. - Αττική S.O.S." οι Encardia δίνουν μια ξεχωριστή συναυλία την Παρασκευή 8/9/2017 στις 9:00 μ.μ. στο Λιμανάκι Νέας Μάκρης.
Πρόκειται για μια συναυλία διαμαρτυρίας ενάντια στα ΧΥΤΑ και την καταστροφή που προκαλούν στο περιβάλλον και την υγεία των κατοίκων.

Ενώ στην Ευρώπη έχει σταματήσει, τα τελευταία είκοσι χρόνια, η κατασκευή ΧΥΤΑ με τη Σουηδία να ανακυκλώνει το 99% των απορριμάτων, που παράγει και μόλις το 1% να καταλήγει σε χωματερή, εμείς στην Ελλάδα συνεχίζουμε όχι μόνο τη λειτουργία ΧΥΤΑ, αλλά κατασκευάζουμε και νέους καταστρέφοντας όλους τους εναπομείναντες πνεύμονες που τόσο απαραίτητοι μας είναι.

Στο Παρίσι με πληθυσμό που ξεπερνά αυτόν ολόκληρης της Ελλάδας, λειτουργούν μόνο δύο ΧΥΤΑ και το ποσοστό ανακύκλωσης φτάνει το 85%. Στη χώρα μας έχετε αναλογιστεί πόσοι ΧΥΤΑ λειτουργούν και πόσο επιβλαβείς είναι για το περιβάλλον και την υγεία μας; Και σα να μην έφτανε αυτό, εμείς κατασκευάζουμε κι άλλους και μάλιστα σε σημεία, που μόνο για χωμα…

Η μόδα στη δεκαετία του 1930

Όπως όλοι γνωρίζουμε η μόδα δεν εκφράζει μόνο την ανάγκη ανανέωσης της εξωτερικής εμφάνισης ανά εποχή. Επηρεάζεται άμεσα και από τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που επικρατούν. Έτσι, η οικονομική κρίση του 1929 είναι φυσικό να επηρεάσει και τη μόδα.

Η εικονική πραγματικότητα ζωντανεύει την Ακρόπολη του 5ου πΧ αιώνα στον "Ελληνικό Κόσμο"

Μια νέα διαδραστική παραγωγή εικονικής πραγματικότητας, στην αίθουσα "Θόλος" του Κέντρου Πολιτισμού "Ελληνικός Κόσμος", του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, μας υπόσχεται ένα ταξίδι στο χώρο, το χρόνο και την ιστορία, παρουσιάζοντας την Ακρόπολη του Χρυσού Αιώνα του Περικλή, έτσι όπως ήταν όταν δημιουργήθηκε.


Μια μαγική περιήγηση - ξενάγηση, όπου ο επισκέπτης μπορεί να δει με κάθε λεπτομέρεια όλα τα κτίρια, που βρίσκονταν στον "Ιερό Βράχο" στις πραγματικές τους διαστάσεις και έχει την ευκαιρία να θαυμάσει τόσο τον Παρθενώνα, το Ερεχθείο, το Ναό της Απτέρου Νίκης, τα Προπύλαια, όσο και τα αγάλματα στα φυσικά τους χρώματα και όχι μόνο.


Με τη βοήθεια του καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας Πάνου Βαλαβάνη, ομάδες ειδικών, ζωγράφοι 3Dmodelers, προγραμματιστές και αρχαιολόγοι δημιούργησαν ένα θέαμα μοναδικό που παρουσιάζει εκτός των παραπάνω, ναούς και αγάλματα που δεν διασώζονται ως τις μέρες μας, όπως το Αρρηφόριον, το Ιερό του Διός Πολιέως, το Ιερό της Αρτέμιδος Β…

Ο δικός μου ήρωας

Στη ζωή κάθε ανθρώπου υπάρχουν πρόσωπα που λειτουργούν σα φωτεινοί φάροι θαρρείς. Που σου δίνουν απλόχερα το φως τους χωρίς καν να το ζητήσεις και σε διδάσκουν χωρίς καν να το καταλάβεις. Για ένα τέτοιο άνθρωπο θέλω να σας μιλήσω.

Ήρθε στην Ελλάδα πρόσφυγας το '22 από το Δικελί της Μ. Ασίας μωρό στις φασκιές, στην αγκαλιά μιας χήρας μάνας. Παιδί πλούσιας οικογένειας στον τόπο που γεννήθηκε, μεγάλωσε φτωχικά, όπως τα περισσότερα προσφυγόπουλα, με πολλή αγάπη και φροντίδα και έμαθε από πολύ μικρός να κερδίζει το ψωμί του δουλεύοντας το ξύλο. Έφτιαχνε μ’ αυτό έπιπλα σκαλιστά, που στόλιζαν τα πλούσια σπίτια του νησιού που ζούσε. Αγαπούσε τα γράμματα κι ας μη κατάφερε να πάει στο Γυμνάσιο. Έπρεπε βλέπετε να δουλέψει… όμως τα βιβλία δεν του έλειψαν ποτέ. Αγόραζε, διάβαζε, στοίβαζε βιβλία παίρνοντας γνώσεις και καλλιέργεια, που θα ζήλευαν πολλοί μορφωμένοι και πάντα ονειρευόταν ένα καλύτερο κόσμο, πιο δίκαιο, πιο ανθρώπινο, πιο σοφό.
Έτσι κύλησαν τα χρόνια μέχρι τον πόλεμο του ’40 που τ…

Αντικουνουπικό χώρου με σπιτικά υλικά

Τα κουνούπια συνυφασμένα με το καλοκαίρι, μπορούν να καταστρέψουν τη διάθεσή μας τις ζεστές καλοκαιρινές βραδιές σε κλάσματα δευτερολέπτου. Τα χημικά αντικουνουπικά δημιουργούν σε πολλούς ανθρώπους δυσφορία με τη μυρωδιά τους (ειδικά τα φιδάκια, που είναι για εξωτερικούς χώρους), ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που τελειώνουν τη στιγμή που τα χρειαζόμαστε.


Ένα σχεδόν ανέξοδο αντικουνουπικό όμως, μπορεί να δώσει λύση και να κρατήσει μακριά κάθε ανεπιθύμητο ιπτάμενο επισκέπτη. Τα υλικά είναι απλά, υπάρχουν στα περισσότερα σπίτια, αλλά και αν κάτι σας λείπει, εύκολα μπορείτε να το προμηθευτείτε.
Δείτε τι χρειάζεστε για να το φτιάξετε:


Σε ένα γυάλινο βάζο βάλτε νερό και βυθίστε τρία κλωναράκια δεντρολίβανου, δύο φέτες λεμονιού, δύο φέτες lime και προσθέστε 10 σταγόνες αιθέριου έλαιου λεβάντας. Τέλος, τοποθετήστε ένα ρεσώ στην επιφάνεια και ανάψτε το! Αν θέλετε μπορείτε να προσθέσετε και ένα κλωναράκι λεβάντας και να τοποθετήσετε ρεσώ που επιπλέει, χωρίς αυτό να σημαίνει πως και τα απλά, δεν…