Σελίδες

Ετικέτες

Αρχική σελίδα

10/3/13

Κάθε κατεργάρης, στον πάγκο του!

(από πού προήλθε η φράση)

Οι Βυζαντινοί ονόμαζαν κάτεργα τα πολεμικά, τα πειρατικά και τα εμπορικά πλοία τους, που είχαν κουπιά ή πανιά. Αργότερα, κάτεργο έμεινε να λέγεται μόνο το πολεμικό πλοίο, που είχε κουπιά και το πλήρωμά του αποτελούνταν από αιχμαλώτους πολέμου ή εγκληματίες, που είχαν καταδικαστεί και ξεπλήρωναν την ποινή τους, ως κωπηλάτες.

Οι δύστυχοι αυτοί άντρες ήταν αλυσοδεμένοι μεταξύ τους, πόδι με πόδι και δεμένοι στη θέση τους. Εκεί έτρωγαν κι εκεί κάποτε, αναπαύονταν. Κατά τις ναυμαχίες φιμώνονταν, για να μη δημιουργούν σύγχυση με τις φωνές τους και μαστιγώνονταν συνεχώς για να κωπηλατούν γρήγορα. Πολλοί πέθαιναν από τις πληγές, την πείνα, την εξάντληση και τις αρρώστιες.
Την τιμωρία των αιχμαλώτων και γενικότερα των εγκληματιών με κωπηλασία στα κάτεργα, συνήθιζαν πολύ οι Γάλλοι και στιγμάτιζαν τους καταδικασμένους, με τη  λέξη Gal, τα πρώα γράμματα δηλαδή της ονομασίας του πολεμικού αυτού πλοίου, που λεγόταν Galera. Το κράτος θεωρούσε τους ανθρώπους αυτούς νεκρούς και έπαιρνε την περιουσία που τύχαινε να έχουν. Το γαλλικό ναυτικό διατήρησε τις γαλέρες έως το 1748, ενώ όταν επικράτησαν νέοι τύποι πλοίων, πολλές απ' αυτές μετατράπηκαν με την πάροδο του χρόνου, σε πλωτές φυλακές.
Με το πρόσταγμα "κάθε κατεργάρης στον πάγκο του!" διαταζόταν οι κωπηλάτες των κάτεργων, οι κατεργάρηδες, να πάρουν θέση έπειτα από ξεκούραση, για να αρχίσουν πάλι να κωπηλατούν. Τη φράση, μεταφορικά, χρησιμοποιούμε σήμερα, για να τονίσουμε την επιστροφή του καθενός στη δουλειά ή το καθήκον του, ύστερα από κάποια διακοπή: "Άνοιξαν, τα σχολεία. Κάθε κατεργάρης, στον πάγκο του".

Blogger Widget