Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Powered By | blogger widgets

Η Καθαρή Δευτέρα και τα έθιμά της

Η Καθαρή Δευτέρα είναι η αρχή της Σαρακοστής για την Ορθοδοξία και παράλληλα το τέλος της Αποκριάς. Ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί "καθαρίζονταν" πνευματικά και σωματικά. Είναι μέρα νηστείας η οποία σηματοδοτεί και την αρχής της μεγάλης νηστείας της Σαρακοστής, συμβολίζοντας τις σαράντα ημέρες νηστείας του Ιησού στην έρημο.




Η λαγάνα που συνηθίζεται να τρώγεται αυτή τη μέρα είναι άζυμο ψωμί και τρώγεται γιατί, τέτοιο ψωμί έτρωγαν οι Ισραηλίτες κατά την έξοδό τους από την Αίγυπτο.
Τη λαγάνα συνοδεύουν νηστίσιμα φαγητά, ελιές, λαχανικά και φασολάδα χωρίς λάδι. 

Το πέταγμα του χαρταετού είναι μια συμβολική συνήθεια, αφού ο άνθρωπος είναι πλασμένος για να πετά ψηλά στον ουρανό, πνευματικά. Μια δεύτερη εκδοχή θέλει το πέταγμά του να συμβολίζει την απομάκρυνση κάθε έγνοιας του χειμώνα, αφού η άνοιξη δεν είναι μακριά και λόγω της ανθοφορίας, ανανεώνει τη διάθεση των ανθρώπων.
Στην Ήπειρο οι νοικοκυρές καθάριζαν τις κατσαρόλες τους και όλα τα χάλκινα σκεύη από τα λίπη, χρησιμοποιώντας ζεστό σταχτόνερο.

Όταν γιορτάζεται η Καθαρή Δευτέρα στην εξοχή λέγεται Κούλουμα. Δύο εκδοχές υπάρχουν για την ετυμολογία της λέξης κούλουμα. Κατά τον Ν. Πολίτη, πατέρα της ελληνικής λαογραφίας, η λέξη προέρχεται από το λατινικό Cumulus που σημαίνει σωρός, αφθονία αλλά και το τέλος. Εκφράζει με άλλα λόγια το τέλος της Αποκριάς. Μια δεύτερη εκδοχή θέλει τη λέξη να προέρχεται από μια άλλη λατινική λέξη, τη λέξη κόλουμνα, που σημαίνει κολώνα, επειδή το πρώτο γλέντι της Καθαρής Δευτέρας έγινε στους Στύλους του Ολυμπίου Διός.

Στην Αθήνα η Καθαρή Δευτέρα γιορτάζεται στο Λόφο του Φιλοππάπου με φασολάδα και νηστίσιμα, γεμίζοντας τον ουρανό από πολύχρωμους χαρταετούς.

Γαλαξίδι: Αλευροπόλεμος
Μη νομίζετε όμως πως τα έθιμα της Καθαρής Δευτέρας σταματούν εδώ. 
Στο Γαλαξίδι, γίνεται αλευροπόλεμος. Ένα έθιμο που διατηρείται από το 1801. Τότε το Γαλαξίδι ήταν υπό την τουρκική κατοχή και οι κάτοικοι περίμεναν τις αποκριές για να διασκεδάσουν και να χορέψουν. Μάλιστα χόρευαν σε κύκλους. Ένα κύκλο έκαναν οι γυναίκες και ένα δεύτερο οι άντρες, φορώντας μάσκες ή βάφοντας τα πρόσωπά τους με κάρβουνο. Με τα χρόνια αυτό άλλαξε ή καλύτερα προστέθηκε το αλεύρι, που δεν περιοριζόταν στα πρόσωπα, αλλά κατέληγε να πετάγεται από τον ένα στον άλλο.


Θήβα: Βλάχικος γάμος

Στη Θήβα γίνεται ο βλάχικος γάμος. Ένα έθιμο που υπάρχει μέχρι σήμερα από το 1830, μετά την απελευθέρωση των ορεινών περιοχών. Οι Βλάχοι (τσοπάνηδες από την Μακεδονία, τη Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Ρούμελη) εγκατέλειψαν την άγονη γη τους κατεβαίνοντας νοτιότερα. Πρόκειται για ένα ωραίο θέαμα με γαμήλια πομπή, μουσική που συνοδεύει το ζευγάρι και μεγάλο γλέντι.


Μεθώνη: Του Κουτρούλη ο γάμος

Στη Μεθώνη της Μεσσηνίας γίνεται του Κουτρούλη ο γάμος. Ένας καρναβαλίστικος γάμος από τον 14ο αιώνα. Σήμερα το έθιμο καλά κρατεί με το ζευγάρι των νεόνυμφων να αποτελείται από δύο άντρες, οι οποίοι μαζί με τους συγγενείς πηγαίνουν στην πλατεία για να γίνει ο γάμος με τον παπά και τον κουμπάρο. Εκεί διαβάζεται και το προικοσύμφωνο και ακολουθεί το μεγάλο ξεφάντωμα. 

Στη Μεσσήνη της Μεσσηνίας γίνεται η αναπαράσταση της εκτέλεσης μιας γερόντισσας της γριάς Συκούς, η οποία κατά την παράδοση, κρεμάστηκε στη θέση Κρεμάλα της πόλης με εντολή του Ιμπραήμ Πασά, επειδή είχε το θάρρος, εξηγώντας του ένα όνειρο που είχε δει, να του πει πως η εκστρατεία του και ο ίδιος θα είχαν κακό τέλος, από τους επαναστατημένους Έλληνες. 


Τύρναβος: Μπουρανί

Στον Τύρναβο γίνεται το μπουρανί, το οποίο είναι μια χορτόσουπα χωρίς λάδι. Γύρω από την προετοιμασία της στήνεται ολόκληρο σκηνικό του παιχνιδιού με τα φαλλικά σύμβολα και τολμηρά πειράγματα από τους μπουρανίδες.


Κάρπαθος: Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων

Στην Κάρπαθο γίνεται Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων. Κάποιοι δηλαδή κάνουν άσεμνες χειρονομίες σε κάποιους άλλους και συλλαμβάνονται από τους Τζαφιέδες (χωροφύλακες) και οδηγούνται στο Δικαστήριο, το οποίο το αποτελούν οι σεβάσμιοι του νησιού. Τα γέλια και τα πειράγματα διαδέχεται τρικούβερτο γλέντι. 
Νάξος: Κορδελάτοι

Στη Νάξο, στις κοινότητες Ποταμιά, Καλόξιδο και Λιβάδια οι κάτοικοι ντύνονται Κορδελάτοι ή Λεβέντες. Οι Κορδελάτοι φορούν φουστανέλα και οι Λεβέντες είναι οι πειρατές. Τους ακολουθούν οι ληστές οι Σπαραρατόροι, που αρπάζουν τις κοπέλες για να τις βάλουν με το ζόρι στο χορό και το γλέντι, που κρατά ως το πρωί.

Στο Ρέθυμνο και συγκεκριμένα στα χωριά Μέρωνα και Μελιδόνια αναβιώνουν τα έθιμα "το κλέψιμο της νύφης", ο "Καντής" και το "μουτζούρωμα", με τη συνοδεία κρασιού και φυσικά της λύρας, ενώ στη Σκύρο οι περισσότεροι κάτοικοι κατεβαίνουν στην πλατεία του νησιού, όπου χορεύουν τοπικά τραγούδια.



Στη Χίο (στα Μεστά και στους Ολύμπους) αναβιώνει το έθιμο του Αγά, ο οποίος είναι αυστηρός δικαστής και δικάζει και καταδικάζει με χιούμορ και πειράγματα τους θεατές. 

Στην Αλεξανδρούπολη ένας κάτοικος αναλαμβάνει να ενσαρκώσει το Μπέη και περιδιαβαίνει στην πόλη μοιράζοντας ευχές για το καλό.


Βόνιτσα: Αχυρένιος Γληγοράκης

Στη Βόνιτσα υπάρχει το έθιμο του Αχυρένιου Γληγοράκη, ενός αχυρένιου ψαρά που δεμένος πάνω σε ένα γάιδαρο, γυρνάει σε όλο το χωριό για να καταλήξει σε μια φλεγόμενη βάρκα ανοιχτά της θάλασσας.


Κέρκυρα: ο χορός των Παπάδων

Στην Κέρκυρα και κυρίως σε πολλά χωριά της αναβιώνει ο παραδοσιακός χορός των Παπάδων. Το χορό σέρνουν πρώτοι οι παπάδες και ακολουθούν οι γέροντες του χωριού.


Νέδουσα: αγροτικό καρναβάλι

Στη Νέδουσα της Πελοποννήσου αναβιώνει το αγροτικό καρναβάλι, όπου οι επισκέπτες συμμετέχουν ενεργά σε ένα αρχαίο τελετουργικό για ευημερία και γονιμότητα, ενώ σε όλη σχεδόν την Ελλάδα (με διάφορες παραλλαγές) το γαϊτανάκι είναι ένα έθιμο που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες της Μ. Ασίας και είναι το πιο γνωστό και ίσως ένα από τα πιο διασκεδαστικά έθιμα της ημέρας!


Γαϊτανάκι Μικράς Ασίας



Πηγή: iefimerida.gr
aftodioikisi.grsansimera.gr

Τα αγαπημένα του μήνα

Μιχαήλ Λαβρόσφσκι-ο ζωντανός θρύλος του χορού που ήρθε στη χώρα μας

Μια μεγάλη επετειακή παράσταση πραγματοποιήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2017 στο Θέατρο Δάσους Θεσσαλονίκης και στις 20 & 21 Σεπτεμβρίου στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού στην Αθήνα αφιερωμένες από τα μπαλέτα Μπολσόι στα 75 χρόνια του ζωντανού θρύλου Μιχαήλ Λαμπρόφσκι ο οποίος μάλιστα συμπρωταγωνίστηκε με τον κορυφαίο χορευτή του κόσμου Ιβάν Βασίλιεφ. Η συνέντευξη που έδωσε στην Ελένη - Βασιλική Μπαμπαλιούτα για τα "Επίκαιρα" έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Πριν σας παραθέσουμε τη συνέντευξη, αξίζει να σημειώσουμε πως παρουσιάστηκε σε παγκόσμια πρώτη, κομμάτι από την όπερα μπαλέτο "Αμόκ", που έχει προγραμματιστεί να παρουσιαστεί το 2018, σε σκηνοθεσία και χορογραφία του Λαβρόφσκι. Πρόκειται για την πιο πρόσφατη παραγωγή των Μπολσόι στην οποία θα λάμψουν με τον Ιβάν Βασίλιεφ, τον Μιχαή Λαβρόφσκι, τη Νίνα Βινογκράντοβα και όλα τα άλλα υπέρλαμπρα αστέρια του χορευτικού σύμπαντος.


Είναι εκπληκτικό που σας έχουμε στην Ελλάδα και γιορτάζετε την απίστευτη σταδιοδρομία σας στο κλασσ…

Ο Οκτώβρης που αγαπώ...

Όταν αποφάσισα να φύγω από την Αθήνα για την εξοχή, ο κυριότερος λόγος ήταν η φύση. Μεγαλωμένη σε διάφορες επαρχιακές πόλεις, που τότε δε γνώριζαν καν τη λέξη «πολυκατοικία», ήξερα τις αυλές με τα οπωροφόρα και τα σπίτια με τα γεράνια στα παράθυρα. Έβλεπα τις εποχές να αλλάζουν και τα δέντρα να φορούν τα χρώματα και τα αρώματα του κάθε μήνα, πριν έρθει η στιγμή να αλλάξει η διακόσμηση στο σπίτι από καλοκαιρινή σε φθινοπωρινή όπως κάνουμε τώρα στις μεγαλουπόλεις…
Το χώμα μύριζε βροχή πολύ πριν οι στάλες της βρέξουν το μέτωπό μας παίζοντας κρυφτό στις αλάνες  και τα φύλλα που έπεφταν από τα δέντρα ήταν το φθινοπωρινό χαλί της αυλής μας και έκαναν τα πατήματά μας πάνω του, ηχηρά και αφράτα… Αυτά ξαναζώ στην εξοχή, νιώθοντας τυχερή και αρνούμενη να αποχωριστώ τις παιδικές αναμνήσεις… βλέπετε είμαι από κείνους που δεν μπορούν να ζουν σε ένα τόπο με μόνο μία ή έστω δύο εποχές… μ’ αρέσουν όλες, μ' αρέσει η εναλλαγή, ο ήλιος, η ζέστη, η βροχή, το κρύο και οι μυρωδιές που τα συνοδεύουν.
Γι’ α…

A Jewel Made in Greece στο Μουσείο Τέχνης της Ν. Υόρκης

Η έκθεση A Jewel Made in Greece μετά την επιτυχημένη πορεία της στην Ελλάδα, ανοίγει τα φτερά της για τη Ν. Υόρκη, παρουσιάζοντας το ελληνικό κόσμημα σε ένα από τα μεγαλύτερα μουσεία τέχνης και desing του κόσμου.

Η κ. Μαίρη Σαμόλη που είναι η διοργανώτρια της έκθεσης το 2013 είχε την ιδέα να δημιουργήσει μια ευέλικτη και καλαίσθητη πλατφόρμα στην οποία θα μπορούν να μετέχουν Έλληνες σχεδιαστές - παραγωγοί σύγχρονου κοσμήματος, αναπτύσσοντας έτσι ένα δημιουργικό διάλογο ανάμεσα στον πολιτισμό της σύγχρονης τέχνης και στον πολιτισμό της ιστορίας του Ελληνικού κοσμήματος, με σκοπό να παρουσιάσει το σύγχρονο ελληνικό κόσμημα τόσο στην Ελλάδα όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Το 2014 η ιδέα πήρε σάρκα και οστά ξεκινώντας την παρουσίαση στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων μια ομαδική έκθεση Σύγχρονου Δημιουργικό Κοσμήματος η οποία τέθηκε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης, του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του Νομισματικού Μουσείου και του Μουσείου Κοσμήματος Ηλία Λαλαούνη. Πολλά ακόμη ελλ…

Κρέμες προσώπου από 6 έως 20 ευρώ

Ποιος είπε ότι οι κρέμες προσώπου, πρέπει να είναι ακριβές για να είναι καλές; Είναι ένας μύθος που έχει προ πολλού καταριφθεί κι ας φοβόμαστε να το παραδεχθούμε…

Στα ράφια των selfservice, μπορούμε να βρούμε κρέμες προσώπου που θα περιποιηθούν το δέρμα μας, χωρίς να αδειάσουν το ήδη …ταλαιπωρημένο πορτοφόλι μας. Κρέμες που η τιμή τους ξεκινά από 6 ευρώ και δεν ξεπερνά τα 20 στην ακριβότερη εκδοχή τους.

Η μόδα στη δεκαετία του 1930

Όπως όλοι γνωρίζουμε η μόδα δεν εκφράζει μόνο την ανάγκη ανανέωσης της εξωτερικής εμφάνισης ανά εποχή. Επηρεάζεται άμεσα και από τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που επικρατούν. Έτσι, η οικονομική κρίση του 1929 είναι φυσικό να επηρεάσει και τη μόδα.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...